صراط صادق

دکتر سروش بردانایی عالمانه شدن دین تاکید می­کند و می­گوید دین چون آبی پالوده شده است و نباید آن را آلوده به خرافات تحویل جامعه بدهیم. او بر پیراسته کردن دین از خرافات تاکید می­کند و آن را یک رسالت عقلانی و قرانی خود می­داند. او می­گوید انسان چون حقیقت را نبیند با افسانه­ها خو می­گیرد و این افسانه ­ها که همان خرافات است هفتاد و دو ملت را  به وجود آورده است.

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه

چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند

جناب دکتر سروش برای خرافه بودن دین نود درصد مردم و روحانیت ایران چند مثال می آورد که عبارتند از: 

یکم:

می­ گوید: ابن خلدون برای  پیامبر فقط دو معجزه ثبت کرده است یکی قرآن کریم و دیگری قبیله های خونریز را متحد کرد .آن قبیله ها ، شغلشان خونریزی بود ولی در پرتو معجزه پیامبر(ص) متحد شدند اما اکنون روحانیت کتابها را پر از معجزات بی پایه و اساس کرده اند! او برای تثبیت ادعای خود  میگوید مدینه المعاجز پر از معجزات خرافی است  و سپس می­گوید روحانیی شیعه در سخنرانی می­گفتند پیامبر ده هزار نفر همراه داشتند تشنه شدند به پیامبر گفتند همه تشنه شده­ اند چاره­ ای بیندیش و او معجزه ای از انگشتان آب جاری کرد و همه ده هزار نفر سیرآب شدند و هر چه ظرف هم داشتند پر ازآب کردند!

دوم :

دکتر می­گوید: روحانیون شیعه می­گویند: ام­ البنین به حضرت عباس حامله بود چون مادر خواست زمین بخورد حضرت عباس از درون شکم  نگذاشت مادرش زمین بخورد!  او با ذکر چنین مثالهای جزیی که در بعضی از کتابها می­ خواند و یا از برخی از طلبه­ ها می­ شنود، چند نتیجه بسیار کلی می­گیرد  که از جمله آنها این است همه روحانیت عوامند و این نوع خرافه ها را پرورش می­دهند تا به معیشتشان برسند! صدا و سیمای نظام جمهوری اسلامی نیز مبلغ این خرافه هاست.او چنان با آب و تاب می­گوید مردم حق پرسش از دین را از روحانیت  ندارند که گویا روحانیت ،دین را، هولوکاسی کرده­ اند!

سوم:

او می­گوید: حرم امام رضا(ع)،حضرت معصومه(س)، جمکران و امامزادگان باعث شده است مسجدها خلوت شوند و مردم به جای اینکه خود خدا را بخوانند از آن حرمها حاجاتشان را طلب کنند! او نتیجه می گیرد که مردم ایران همانند قوم صبا خرافاتی شده­ اند و با خرافات خو گرفته­ اند که در مثنوی آمده است خداوند پیامبرانی را  برای آنها فرستاد در یکی از این گفتگوها چون قوم صبا دیدند، پیامبران خیلی جدی می­گویند باید دست از این عادات بردارید و دینتان را پالوده از خرافات کنید ،آنان گفتند نمی­توانیم حرف شماها را بپذیریم و ما با این خرافات و عادات خوب و خوشیم!

ما به لغو و لهو فربه گشته‌ایم

در نصیحت خویش را نسرشته‌ایم

هست قوت ما دروغ و لاف و لاغ

شورش معده‌ست ما را زین بلاغ

نقد :

1. جناب سروش خودش می­داند که در کنار هر دینی و مذهبی و قومی ممکن است مواردی از خرافات وجود داشته باشد اما خرافه زدایی به این معنا نیست که به خاطر اصلاح ابرو چشم را کور کرد. به یقین پالوده بودن دین در هر عصری از خرافات هدف مقدس و کار پسندیده­ ای است اما  چه کسی یا چه کسانی با چه تخصصی می­ توانند دین را پالوده کنند؟ آیا پالوده کردن دین به این است به علما و روحانیت و نود درصد مردم توهین و تهمت زده شود؟! آیا پالوده کردن دین از خرافات به این است سروشانه به زیارت قبر مولانا برویم و سپس اعلان کنیم که دین را باید از زیارت و توسل به حرم امام رضا(ع)، کریمه اهل بیت(س) و مسجد جمکران و...پالوده کنیم ؟!  
2. اینکه پیامبر اسلام(ص) دو معجزه یا بیشتر داشته باشد یک بحث علمی و تاریخی است و هرگز هیچ خردمندی نباید به خودش اجازه دهد که بگوید چون ابن خلدون گفته است پیامبر دو معجزه داشته است پس هرکس غیر از این دو را معجزه بداند و بگوید خرافه خواهد شد و خرافاتی حرف زده است! آیا معیار برای خرافه بودن یا نبودن معجزه عقل جناب سروش است؟ کدامین عاقل خواهد پذیرفت که فکر و عقل سروش فقط معیار تشخیص معجزه صحیح از خرافی است؟ به چه دلیل دینداری جناب دکتر سروش دینداری معرفت اندیش و تجربه اندوز است ولی دینداری روحانیت بر محور و مدار معیشت می­ چرخد؟
3. اگر از میان چند صد هزار طلبه، طلبه­ ای بدون هیچ تحقیقی معجزه­ ای که جای بحث دارد بیان کند،آیا به این بهانه می­توان طوری سخن گفت که دینداری نود درصد مردم معیشت اندیشی و خرافه­ ای است؟! اگر در کتابی مطلب یا نکته­ ای خرافی وجود داشته باشد آیا باید همه کتابها را زیر سوال برد؟! آیا در کتاب مثنویی که جناب دکتر سروش به آن عشق می­ورزد همه و همه اشعارش موزون و دارای محتوای صحیح است؟ اگر نیست که چنین هم هست چرا آن دکتر مثنوی را منبعی برای خرافه نمی­داند؟!
4.       حمله جناب دکتر سروش به توسل در حرم ها و رفتن به جمکران حرف تازه ای نیست دهها سال قبل از او وهابی­ها نوشته­ اند که شیعیان این همه از زیارت و ثواب زیارت و توسل می­گویند به این علت است که طواف خانه ی خدا را تعطیل کنند! اکنون او کپی گفتار وهابیت را آورده است و می­گوید بودن حرم امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س) باعث خلوت شدن مساجد شده است! ای بسا در آینده ای نزدیک جناب سروش کم کم فتوای وهابیت را در قالب شعر بیان کند و بگوید هرکس هفت نفر شیعه را بکشد در آغوش پیامبر جای خواهد گرفت!  ای کاش کسی می گفت جناب دکتر سروش همان­هایی که مسجدی هستند و مساجد را پر می­کنند به زیارتها می­روند و متوسل می­شوند.آیا عقل و معرفت جناب دکتر سروش زیارت و توسل را در تضاد با مسجد رفتن می­ بیند؟! اگر مردم به زیارت مولانا بروند باعث پر شدن مساجد خواهد شد؟!
5.   آری مردم شریف ایران از نظر دکتر سروش باید قوم صبا قلمداد شوند چون به ولایت فقیهی باور دارند که جناب سروش نه تنها با آن بلکه با همه روحانیت همفکر او ناسازگار است